Leruth: Türkiye’de gazeteciler devlet baskısı altında

  • dünya
  • 19:08 21 Eylül 2021
  • |
img
CENEVRE - İsviçre’nin Cenevre kentinde kurulan “Türkiye Mahkemesi”nde Türkiye’deki basın özgürlüğüne ilişkin raporunu sunan Philippe Leruth, Türkiye’de gazetecilerin devlet baskısı altında olduğunu söyledi. 
 
Türkiye’de, yaşanan hak ihlallerine ilişkin, Belçika merkezli Van Steenbrugee Advocaten (VSA) Hukuk firması öncülüğünde Cenevre’de kurulan “Türkiye Mahkemesi” ikinci gününde tanık anlatımları ve raporların sunulmasıyla devam ediyor. Kaçırma ve zorla kaybettirmelere ilişkin tanık anlatımları ile başlayan mahkeme de ilk sözü kaçırılan Turgut Özal Üniversitesi çalışanı Avukat Mustafa Özben’in yaşadıkları anlatması ile başladı. Kendisini Gülen Cemaati mensubu olarak tanıtan Özben, evden alışveriş yapmak için 30 dakikalığına çıktığını ama 93 gün sonra dönebildiğini söyledi. İstihbarat birimleri tarafından kaçırıldığını söyleyen Özben, tutulduğu yerde kendisine yapılan işkenceleri anlattı. 
 
KAÇIRMALAR DEVLET POLİTİKASI
 
Daha sonra Ocak 2021 tarihinde İstanbul’da çarşı merkezinde kaçırılan Gökhan Güneş’in avukatı Sezin Uçar söz aldı. Müvekkilinin kaçırıldığı dönem gördüğü işkenceler nedeniyle hala tedavi gördüğünü ve bu nedenle mahkemeye katılmadığını söyleyen Uçar, kaçırma ve kaybettirilmelerin Türkiye ve özellikle bölgede sistemik bir politika olarak uzun bir dönem uygulandığını söyledi. Verilen mücadeleler sonucu devletin bu politikaların geriletildiğini ama son yıllarda yaşanan kaybettirme ve kaçırmalarla Türkiye’nin bu politikalarına kapı aralamaya çalıştığını dile getiren Uçar, bunu karşı ortak bir mücadele geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Müvekkili Güneş’in herkesin gözü önünde kaçırılmasına rağmen kaybedildiği 6 gün boyunca devletin savcısı, polisi ve ilgili bakanlıklarının Güneş’in bulunması için bir çaba içerisine girmediklerini ifade eden Uçar, ailenin kendi imkanları doğrultusunda kaçırılma anına dair kamera kayıtları ve diğer delilleri bulduğunu ve müvekkilinin oluşan ulusal ve uluslararası baskı sonucu bırakıldığını söyledi. Türkiye’de Güneş gibi son yıllarda son yıllarda kaçırılan çok sayıda insanın olduğunu ifade eden Uçar bu konuda devletin ilgili kurumlarının gerek kişilerin bulunması ve faillerinin yargılanması konusunda bir çaba içerisine girmediğini belirti. Müvekkilinin kaçırıldıktan sonra çok ağır işkencelere maruz kaldığını kaydeden Uçar, işkence nedeniyle Güneş’in tedavisinin sürdüğünü söyledi. Türkiye’de savunmanın da saldırı altında olduğunu kaydeden Uçar, özellikle siyasi davalara bakan avukatların duruşma esnasında yaptıkları savunmadan dolayı da yargılandığına dikkat çekti. 
 
Daha sonra Pakistan’da bulunan PAKTÜRK adlı okulda öğretmen ve idareci olarak çalışan Mesut ve Meral Kaçmaz çiftleri kaçırılma hikayelerini anlattı. Kaçırıldıktan sonra özel bir uçakla Türkiye’ye getirildiklerini söyleyen Mesut Kaçmaz, istihbarat çalışanlarının kendisini istenenleri söylemediği taktirde “reşit olmayan kızlarına tecavüz etmekle” tehdit ettiğini söyledi. 17 gün boyunca bilinmedik bir yerde tutulduklarını anlatan Kaçmaz, kendilerine gözaltında işkence yapıldığını ifade etti. Kaçmaz, daha önce Türkiye’ye hükümetin davetlisi olarak sık sık geldiğini sözlerine ekledi. 
 
KÜRT VE ERMENİ SORUNU
 
Bir dönem Uluslararası Gazeteciler Federasyonu Başkanlığı yapan Philippe Leruth, basın ve ifade özgürlüğüne ilişkin raporunu sundu. Türkiye’de Kürt ve Ermeni meselesinin her zaman için hassas bir mesele olduğunu belirten Leruth, bu konuyla ilgili konuşan ve yazan gazetecilerin tutuklandığını ve öldürüldüğünü söyledi. Türkiye’nin gazeteciler için bir cezaevi olduğunu söyleyen Leruth, Türkiye’de 2016 yılı öncesinde de basın ve ifade özgürlüğüne yönelik zaten baskıların olduğunu fakat bu tarihten sonra bu durumun daha da kötüleştiğini söyledi.
 
‘TÜRKİYE GAZETECİLER İÇİN BİR CEZAEVİ’
 
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, BM yasaları ve Türkiye Anayasası’nda basın ve ifade özgürlüğünü koruyan maddelere atıfta bulunan Leruth, Türkiye’nin TMK’sı ve son olarak da darbe girişimi arkasına sığınarak bütün ulusal ve uluslararası yasa ve sözleşmeleri ihlal ettiğini ifade etti. Türkiye’nin AİHM’de ifade özgürlüğü konusunda en çok mahkûm olan ülke olduğunu hatırlatan Leruth, sadece son üç yılda 160’ aşkın gazetecinin tutuklanarak cezaevine gönderildiğini söyledi. Türkiye’de sadece 2016 yılından itibaren 200 medya kuruluşunun ve 400 binden fazla online platformun kapatıldığını dile getiren Leruth, konuşmasında ayrıca Özgür Gündem davası nedeniyle yaşadığı mahkumiyete de dikkat çekti. Türkiye’de sadece Türkiyeli gazetecilerin değil aynı zamanda Türkiye’ye giden gazetecilerin de özellikle Türkiye’nin Güneydoğusu ve Suriye’nin kuzeyine ilişkin yaptıkları haberlerden dolayı da TMK kapsamında gözaltına alınıp tutuklandıklarını belirten Leruth, Türkiye’de gazetecilerin karşılaştığı en büyük sorunun devlet baskısı olduğunu kaydetti. 
 
‘NUSAYBİN’DE SİVİL ÖLÜMLERİ BELGELEDİK’
 
Leruth’un konuşmasının ardından kapatılan Dicle Haber Ajansı (DIHA) muhabiri Meltem Oktay tanık olarak dinlendi. 2013 tarihinde gazeteciliğe DİHA’da başladığını söyleyen Oktay, 2015 tarihinde birçok ilde ve özellikle Nusaybin, Silopi, Cizre ile diğer bölgelerde başlayan sokağa çıkma yasakları ve askeri operasyonları yerinden takip etmek için Nusaybin’de çalışmaya başladığını belirtti. 
Nusaybin’deki askeri operasyonlarda kentin yerle bir edildiğini çok sayıda sivil insanın öldürüldüğü hatırlatan Oktay, bütün bunları belgelediği için hedef haline getirildiğini söyledi. Nisan 2016 tarihinde Özel Harekat Polisleri tarafından Nusaybin’de kaldığı eve kapısı kırılarak baskın düzenlendiğini belirten Oktay, gözaltında çıplak aramaya maruz kaldığını ve tehdit edildiğini, yanında gözaltına alınan ve başından ameliyat olmuş gazeteci Uğur Akgül’ün kafasına da özel harekatçıların tekme attığını söyledi. 
 
Yazdığı haber ve çektiği fotoğraflardan oluşan bir iddianame ile hakkında “Örgüt üyeliği ve propagandası yapmak” iddiasıyla dava açıldığını ve toplamda 3 yıl boyunca cezaevinde kaldığını kaydeden Oktay, “Ben Nusaybin’de sivil insanların devletin güvenlik göçlerince öldürüldüğünü yazdım. Orada yaşananları yazdım. Ekranda size fotoğraflarını gösterdim. Bu fotoğraflardan dolayı ben cezaevinde kaldım. Benim gibi çok sayıda Kürt gazeteci de benzer durumu yaşadı. Sadece 2015-2016 tarihleri arasında 13 DİHA muhabiri tutuklandı. Onlar da diğer illerde yaşananları yazmışlardı. Biz gerçekleri dünyaya iletiyorduk ve bundan dolayı da yargılanıyorduk. Şuanda tutuklanmamışsa hakkında dava açılmamış neredeyse hiçbir Kürt gazeteci yoktur. Kürdistan’da yaşananları Türkiye basını vermiyor. Nusaybin’de bulunduğum süreçte biz ve o esnada orada bulunan bazı yabancı gazeteciler  dışında yaşananları objektif olarak veren kimse yoktu. İşimizi yaptığımız için de tutuklandık” diye konuştu. 1990’lı yıllardan itibaren yüzü aşkın Kürt gazetecinin öldürüldüğünü hatırlatan Oktay, Kürt medyasının birçok Avrupalı kurum ve kuruluş tarafından da görmezden gelindiğini sözlerine ekledi. 
 
KÜRT BASININA YÖNELİK SANSÜR
 
Kapatıldığı ana kadar çalıştığı DİHA ajansının sitesine 54 kez erişim engelinin getirildiğine dikkat çeken Oktay, daha sonra kurulan ve ardından kapatılan DİHABER’e 16 kez ve daha sonra kurulan ve yayın hayatına devam eden Mezopotamya Ajansı’na ise şu ana kadar 34 kez erişim engelinin getirildiğini söyledi. Benzer şekilde tek kadın haber ajansı olan Jinha’nın da birçok kez engellendiğini ve sonrası kapatıldığını ve şuan yayın yapan Jinnews’in de birçok kez engellendiğine vurgu yapan Oktay, kadın gazetecilerin çok zorlu koşullarda çalıştığını söyledi. Bugün mağdur pozisyonunda olan Gülen Cemaatin’in de bir zamanlar hükümet ortağı olarak Kürtlere yönelik baskılarda payını olduğunu söyleyen Oktay “Aslında biz aynı zamanda mağdurun da mağduruyuz” dedi. 
 
HABERCİLİK SUÇ HALİNE GETİRİLDİ
 
Gazeteci Cevheri Güven online olarak katıldığı mahkemede yaşadıklarını anlattı. Haberlerinden dolayı birçok kez yargılandığını ve şuana kadar farklı birçok örgüte üye olmakla suçlandığını söyleyen Güven, Türkiye’de iktidarı eleştirmenin, habercilik yapmanın suç haline getirildiğini söyledi. Güvenin ardından basına ve katılımcılara kapalı olarak hakimler bir tanığın anlatımlarını dinlemek üzere oturuma ara verdi. Mahkeme yarın yargı bağımsızlığı ile ilgili rapor ve tanık anlatımları ile devam edecek. 
 
MA / Rüştü Demirkaya 
 

Diğer başlıklar

11:53 MEBYA-DER’e ‘anne’ davası
11:52 Umut Kitapevi’ne bomba atan 'iyi çocuklar'a beraat talebi
11:29 Emine Şenyaşar: Acım ilk günkü gibi taze
11:28 AYM’den Newroz bildirisi dağıtan sendikacılar hakkında ihlal kararı
11:13 Asrın Hukuk Bürosu'ndan Öcalan başvurusu
11:06 Günay’dan muhalefete ‘tezkere’ uyarısı: İktidarın değirmenine su taşır
10:58 Özerk Yönetim'den Katalonya'ya teşekkür
10:53 Öğrencilerden zehirlenme vakalarına karşı eylem
10:44 Helikopter Davası: Gazetecilerin materyalleri verilmedi
10:13 ‘Türkiye kimyasal silahlarla sivilleri katlediyor’
10:02 Xisor bölgesinde taş ocağına karşı direniş
09:59 'Özsavunma her kadın için elzem'
09:57 İzmir'de 17 HDP’li gözaltına alındı
09:54 Karadağ: Bahçeli, HSK üyesini istifa ettirerek Erdoğan’ı uyardı
09:49 Etê: Suriye Özerk Yönetim’in yer almadığı anayasa sonuç vermez
09:49 YPG Sözcüsü: Savaş Efrîn ve Serêkaniyê’deki gibi olmayacaktır
09:42 ‘Saddam Halepçe’de, Erdoğan Behdinan’da kimyasal silah kullandı’
09:40 AB uzmanı Aktar: Türkiye’nin bir kuruşluk kredisi kalmadı
09:35 Zırhlı aracın çarptığı çocuk hayati tehlikeyi atlattı
09:25 Suruç Davası avukatı: Katliamı bir kişiye yüklemeye çalışıyorlar
09:10 İnfazın yakma gerekçesi: Islah
09:09 Can Candan: Elimizi taşın altına koyarsak krizi aşabiliriz
09:08 Tutuklu yazarların kitapları için imza etkinliği
09:08 Bayındır: Muhalefet savaş tezkeresine karşı pozisyon almalı
09:07 Silopi'de çocuklar tiyatroya doyacak
09:05 Halkının yüreğine dokunan şair: Cegerxwîn
09:04 Savaş, mültecilik ve kadın emeği çalıştayı düzenlenecek
09:01 Hakkari’de bin 962 gündür yasak devam ediyor
09:01 Sokağın mesajı: Tencere hükümet devirir
09:01 İHD: Hasta tutuklular sorunu bağımsız sağlık kuruluşlarıyla çözülür
09:00 KAYY-DER: Bingöl'de ekolojik kırım yaşanıyor
09:00 Hasta tutuklu görme yetisini kaybetme riskiyle karşı karşıya
09:00 21 EKİM 2021 GÜNDEMİ
08:57 KNK: KDP gerillaların cenazelerini ailelerine teslim etmelidir
08:36 AYM'den Gezi davası kararı: İddia dayanaktan yoksun
20/10/2021
23:48 Silopi’de ‘Tiyatro ve Çocuk Festivali’ başladı
22:30 AKP’den TÜGVA savunması: Milli ve manevi gençler yetiştirme alanı
22:26 Kovid-19’dan 214 yeni vefat
22:20 Zırhlı aracın çarptığı çocuk ağır yaralandı
21:48 ÖHD Ankara Şubesi’nden kısa film etkinliği
21:25 ESP ve SGDF’den Suruç davasına katılım çağrısı
20:18 22 Ekim'de görülecek Suruç davasına sahip çıkma çağrısı
19:52 Kadınlar Bilikte Güçlü: Mücadeleyi büyüteceğiz
19:22 Katalonya, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’ni tanıdı
18:59 Dilek Kaya’yı katleden astsubay hakkında mütalaa hazırlanacak
18:55 Kadınlar: Çilem Doğan yalnız değildir, beraat etsin
18:40 Konya katliamında 3 şüpheli tahliye edildi
18:28 Konya katliamı sanığı için 7 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis istemi
18:26 Akbelen Ormanı'nda bilirkişi keşfi yapıldı
18:22 Van’da 3.8 büyüklüğünde deprem
18:13 Beştaş: Kadınlar için toplumsal cinsiyete dayalı bütçe gerekli
17:44 AYM, Osman Baydemir’e tazminat ödenmesine karar verdi
17:36 HABAŞ'ta ihmal ifadelere yansıdı
17:28 Gökkan'a verilen ceza protesto edildi
17:20 Şiddete karşı özsavunmasını kullanan Akgün tahliye edilmedi
17:15 Kadınlar ‘Sulh Komisyonuna’ karşı eyleme geçiyor
17:11 Şırnak Cezaevi Ekim ayı raporu açıklandı
17:05 Diyarbakır’dan sevk edilen 7 tutuklu darp edildi
16:05 Tatvan'da yol verme kavgası: 1 ölü
15:35 Katledilmek istenen kadın özsavunmada bulundu
15:30 Akşener: Tezkereye 'evet' diyeceğiz
Kılıçdaroğlu: MYK'de görüşeceğiz
15:27 Gazete Karınca’dan dayanışma hashtagı
15:15 SES: Gönül Erden tecritle cezalandırılıyor
14:51 Sağlık meslek örgütleri: 5 dakikada hekimlik yapılamaz
14:40 Cezaevindeki ihlallere karşı 2 aylık eylem planı
14:40 Meral Akşener: Vakit hesap vakti seçim vakti
14:39 Akşener’le Kılıçdaroğlu parlamenter sistemi görüştü
14:27 Dicle Nehri'nde balık ölümleri
14:24 Bakırköy Belediyesi işçileri hakları için direniyor
13:32 Mersin'de bir doktor meslektaşını öldürdü
12:36 HDP Ekonomi Komisyonu: Saraydan gelen bütçe savaşın bütçesi
12:35 Gazeteci Coşkun: Yıldırım cinayeti kirli işlerin son halkasıydı
12:30 TJA Sözcüsü Gökkan’a 30 yıl hapis cezası
12:19 İzmir'de KYK yurdunda 100'e yakın öğrenci zehirlendi
12:15 İletişim Başkanlığı'nın malzeme giderinde astronomik artış
12:10 Haber takibi yapan 5 gazeteciye beraat
11:56 Şenyaşar ailesi: Katliam yapanların yeri Meclis değil
11:48 Müebbetle yargılanan faile ‘iyi hal’ indirimiyle tahliye
11:48 Trafikte kadın sürücüye saldıran kişi gözaltına alındı
11:48 EGEÇEP’ten ‘emsal artış’ karanına tepki: Yanlıştan vazgeçin
11:41 Katı atık işçisi: Topladığımız her kağıtla bir ağacı kurtarıyoruz
10:52 MTA Kampüsü yakınında patlama
10:46 Vali gelecek diye Beytüşşebap’a giriş yasağı
10:39 Türkiye kara para aklamaktan ‘gri liste’ye alınabilir
10:16 Sınır ötesi operasyonda 180 gün: Türkiye çok ciddi kaybetti
10:04 Şam’da bombalı saldırı: En az 13 asker öldü
09:55 'Kayyım rektör' kararnamesine karşı Danıştay’a başvuru
09:43 Ankara’nın ‘kronik’ Kürt düşmanlığı
09:34 Hastaneye sevk edilen kadın tutukluya cinsel taciz
09:33 Sinop’ta selde kaybolan Adak’tan 71 gündür haber alınamadı
09:33 Yiğit: HDP’nin deklarasyonu muhalefetin tavrını değiştirdi
09:32 Taş ocakları Kozak Yaylası'nı yok etti
09:25 Sevk edilen tutuklular tekli hücrelere konuldu
09:16 Adalet Bakanlığı cezaevi inşaatına çalışıyor
09:09 ‘Hasta tutuklu Öztel gözlerini kaybedebilir’
09:08 'Engelliler yapamaz fikrinden vazgeçilmeli'
09:06 Sağlık Bakanlığı bütçesinden şehir hastanelerine dev kaynak
09:01 Dere yatağı üzerine yol!
09:01 Ağrı Belediyesi’nde ‘sendika değiştir’ tehdidi
09:00 Kürtçe tercüman ücreti de gazeteciye yüklendi